
Pivot Points Trading Strategieën
Indicatoren en Strategieën voor Technische Analyse • 13 min
Kaarsen dienen al eeuwenlang als lichtbron (en soms als geurbron), vanaf het moment dat ze werden uitgevonden. Op de financiële markten kan worden gesteld dat hun doel vergelijkbaar is; ze verlichten het pad van de activaprijs en kunnen handelaren helpen om de goede geur van winst te ontdekken. Kandelaars geven op elk moment uitgebreide prijsinformatie. Terwijl lijndiagrammen een vloeiende lijn van slotkoersen vertegenwoordigen, tonen kandelaars de openings-, slot-, hoge en lage prijzen van een willekeurige periode. De openings- en sluitingsprijs wordt weergegeven door het lichaam van een kandelaar, terwijl de extreme (hoge en lage) prijzen worden weergegeven door lonten. Gewoonlijk wordt een kaars groen gekleurd als de slotkoers hoger is dan de openingskoers; en rood, als de slotkoers lager is dan de openingskoers.
Door de hoeveelheid informatie die ze geven, vormen kandelaars de basis van technische analyse. De grootte en vorm van een kandelaar vertellen een belangrijk prijsactieverhaal. Dit is de reden waarom handelaren tijdens het handelen op zoek zijn naar kandelaarpatronen. Een kandelaarpatroon kan een enkele of een reeks van meerdere kandelaars zijn die een uitgebreid beeld geven van het marktsentiment. Afhankelijk van waar ze zich op een grafiek vormen, helpen kandelaarpatronen handelaren om de prijsactie van het onderliggende financiële activum te begrijpen om potentieel lucratieve handelsmogelijkheden te kiezen.
Bij het analyseren van grafiekpatronen helpen de volgende factoren om de heersende prijsactie in context te plaatsen:
Kandelaarpatronen worden geclassificeerd op basis van het soort signalen dat ze leveren, evenals het aantal kandelaars dat een bepaald patroon vormt. Er zijn dus bullish en bearish patronen, omkerings- en voortzettingspatronen, evenals enkele kandelaarpatronen, dubbele kandelaarpatronen en drievoudige kandelaarpatronen. Bij het analyseren van kandelaarpatronen is het belangrijk om de basiskandelaars te begrijpen die de marktpsychologie verklaren. Deze omvatten:

Tollen hebben kleine lichamen maar zeer lange onderste en bovenste lonten. Het kleine lichaam impliceert dat er weinig verschil is tussen de openings- en slotkoersen, terwijl lange lonten impliceren dat de prijzen in beide richtingen extremen bereikten. Tollen laten zien dat kopers en verkopers binnen de tijdsperiode ruzie hadden, waarbij geen van beide groepen een bepaald voordeel behaalde.

Marubozu-kandelaars hebben lange lichamen maar hebben geen lonten. Dit betekent dat een groene Marubozu een vergelijkbare openings- en lage prijs zal hebben, evenals een vergelijkbare slot- en hoge prijs. Een groene Marubozu is een indicatie dat stieren in die specifieke periode de volledige controle hadden. Aan de andere kant zal een rode Marubozu een vergelijkbare open en hoge prijs hebben, evenals een vergelijkbare close en lage prijs. Een rode Marubozu geeft aan dat beren in die periode de volledige controle hadden.

Doji-kandelaars hebben lange lonten maar vrijwel onbestaande lichamen. Dit betekent dat de openings- en slotkoersen praktisch gelijk zijn. Doji-kandelaars geven aan dat noch kopers noch verkopers in een bepaalde periode een voordeel konden behalen. Toch zijn er verschillende soorten doji-kandelaars die verschillende alternatieve prijsactieverhalen kunnen bieden, afhankelijk van de positie van de lonten.
Bullish candlestick-patronen doen zich voor wanneer de prijzen dalen en ze geven aan dat de prijzen op het punt staan te keren of hoger te blijven.
Hier zijn enkele van de meest voorkomende bullish kandelaarpatronen:
Dit zijn bullish candlestick-patronen die kunnen worden omschreven als ‘lone rangers’ omdat slechts één candlestick het signaal afgeeft. De meest voorkomende bullish kandelaarpatronen zijn:

De hamerkandelaar heeft een klein lichaam aan de bovenkant van het handelsbereik en een lange onderste lont. Het wordt gevormd tijdens een neerwaartse trend en geeft aan dat verkopers probeerden de prijzen te verlagen, maar dat kopers tussenbeide kwamen om de prijzen in de buurt van de openingsprijs te brengen. De verkopers sloegen ‘letterlijk’ een bodem in de markt. De hamerkandelaar is een indicatie dat kopers klaar zijn om de leiding te nemen over volgende tijdsperioden.

De kandelaar met omgekeerde hamer heeft een klein lichaam aan de onderkant van het handelsbereik en een lange bovenste lont. Het wordt gevormd tijdens een neerwaartse trend en geeft aan dat kopers hebben geprobeerd de prijs hoger te krijgen, maar dat verkopers tussenbeide zijn gekomen om de prijs te verlagen. Toch misten verkopers het momentum om het dieptepunt van de periode te halen. De omgekeerde hamer geeft dus aan dat kopers kunnen worden gesteund door de zwakte van de verkopers en in latere perioden de controle kunnen overnemen.
Dit zijn kandelaarpatronen waarvoor twee opeenvolgende kandelaars nodig zijn om handelssignalen te geven. Hier zijn enkele van de meest voorkomende bullish dual candlestick-patronen:

Een pincetbodem zal zich vormen na een prijsdaling en bestaat uit twee kandelaars met lichamen aan de bovenkant van het handelsbereik en lange onderste lonten van bijna vergelijkbare lengte. De eerste kandelaar is meestal rood, terwijl de tweede meestal groen is. Het kandelaarpatroon met de pincetbodem geeft aan dat verkopers aanvankelijk de prijzen onder druk zetten, maar weerstand ondervonden van kopers die de prijzen hoger duwden. De verkopers probeerden het opnieuw, maar ze werden uiteindelijk overmeesterd door kopers die de prijzen hoger dwongen dan de openingsprijs.

Een bullish engulfing-patroon is een formatie met 2 kandelaars die zich tijdens een neerwaartse trend zal vormen. De eerste kandelaar zal een bearish zijn en de tweede zal een bullish kandelaar zijn die het lichaam van de eerste zal ‘overspoelen’. Dit betekent dat de open- en slotkoersen van de eerste kandelaar binnen het handelsbereik van de tweede kandelaar vallen. Een bullish engulfing-patroon geeft aan dat verkopers de prijzen tijdens de eerste kandelaar omlaag duwden, maar dat kopers hen volledig overweldigden tijdens de tweede kandelaar, omdat ze de prijzen boven het hoogtepunt van de eerste kandelaar duwden.
Dit zijn kandelaarpatronen waarvoor drie opeenvolgende kandelaars nodig zijn om handelssignalen te geven. Hier zijn enkele van de meest voorkomende bullish triple candlestick-patronen:

De morgenster is een patroon met 3 kandelaars dat zich als volgt in een neerwaartse trend vormt: de eerste kaars is bearish; de tweede kaars heeft een kleine body en de derde kaars is bullish en sluit voorbij het middelpunt van de eerste kaars. De morgenster geeft aan dat verkopers de touwtjes in handen hadden tijdens de eerste kandelaar, maar dat er besluiteloosheid was tijdens de tweede kandelaar; de strijd werd uiteindelijk gewonnen door kopers op de derde kandelaar, omdat ze de prijzen hoger duwden.

Het patroon van de drie witte soldaten wordt gevormd wanneer er drie opeenvolgende bullish kandelaars op de markt zijn. Elke kandelaar opent binnen het lichaam van de voorgaande kandelaar en sluit voorbij zijn hoge prijs. De eerste kandelaar staat bekend als de omkeringskandelaar, waarbij de volgende twee kandelaars een bullish momentum in de markt bevestigen.
Bearish kandelaarpatronen vormen zich in een opwaartse trend of wanneer prijzen hoger worden. Ze geven aan dat de prijzen op het punt staan om te draaien of lager te blijven.
Hier zijn enkele van de meest voorkomende bearish kandelaarpatronen:
Hier zijn enkele van de meest voorkomende bearish enkele kandelaarpatronen:

De kandelaar van de vallende ster heeft een klein lichaam aan de onderkant van het handelsbereik en een lange bovenste lont. Het wordt gevormd tijdens een opwaartse trend en geeft aan dat kopers probeerden de prijzen hoger te drijven, maar dat verkopers tussenbeide kwamen om de prijzen onder druk te zetten tot in de buurt van de openingsprijs. De kandelaar van de vallende ster is een teken dat verkopers klaar zijn om de controle te hebben gedurende de volgende periodes.

De kandelaar van de hangende man heeft een klein lichaam aan de bovenkant van het handelsbereik en een lange onderste lont. Het vormt zich tijdens een opwaartse trend en geeft aan dat verkopers probeerden de prijs lager te drukken, maar dat kopers tussenbeide kwamen om het hoger te ondersteunen. De kopers konden het echter alleen maar duwen tot in de buurt van de openingsprijs. Daarom geeft de hangende man aan dat er meer verkopers zijn dan kopers en dat de prijzen in latere perioden lager kunnen worden gedrukt.
Hier zijn enkele van de meest voorkomende bearish dual candlestick-patronen:

Een pincettop vormt zich in een opwaartse trend en bestaat uit twee kandelaars met lichamen aan de onderkant van het handelsbereik en lange bovenste wieken van bijna vergelijkbare lengte. De eerste kandelaar is bullish, terwijl de tweede bearish is. Het tweezer top candlestick-patroon geeft aan dat kopers aanvankelijk de prijzen hoger duwden, maar verkopers erin slaagden de prijzen lager te zetten. Een andere poging van kopers om de prijs op te drijven werd volledig gedwarsboomd door short sellers die de prijzen onder druk zetten ten opzichte van de open prijs.

Een bearish engulfing-patroon is een formatie met 2 kandelaars die zich in een opwaartse trend zal vormen. De eerste kandelaar is bullish, terwijl de tweede een bearish kandelaar is die het lichaam van de eerste zal ‘overspoelen’. Een bearish engulfing-patroon geeft aan dat kopers de prijzen hoger duwden tijdens de eerste kandelaar, maar dat verkopers hen overweldigden tijdens de tweede kandelaar, waardoor de prijzen lager werden dan het dieptepunt van de eerste kandelaar.
Hier zijn enkele van de meest voorkomende bearish drievoudige kandelaarpatronen:

De avondster is een patroon met 3 kandelaars dat zich als volgt in een opwaartse trend vormt: de eerste kaars is bullish; de tweede kaars heeft een klein lichaam en de derde kaars is bearish en sluit voorbij het middelpunt van de eerste kaars. De avondster geeft aan dat kopers de touwtjes in handen hadden tijdens de eerste kandelaar, gevolgd door besluiteloosheid tijdens de tweede kandelaar; de verkopers namen uiteindelijk de leiding in de derde kandelaar en drukten de prijzen lager.

Het drie zwarte kraaienpatroon wordt gevormd wanneer er drie opeenvolgende bearish kandelaars op de markt zijn. Elke kandelaar opent binnen het lichaam van de voorgaande kandelaar en sluit voorbij zijn lage prijs. De eerste kandelaar staat bekend als de omkeerkandelaar, waarbij de volgende twee kandelaars dienen als bevestiging van het bearish momentum in de markt.
Hoewel basis candlestick-patronen zoals Doji en Engulfing-patronen algemeen bekend zijn, bieden geavanceerdere formaties extra inzicht in het marktsentiment.
Hieronder onderzoeken we twee krachtige, maar vaak over het hoofd geziene kandelaarpatronen: Rising and Falling Three Methods en Abandoned Baby .
De Rising Three Methods en Falling Three Methods zijn betrouwbare voortzettingspatronen die een tijdelijke pauze in een trend aangeven voordat deze wordt hervat.
Waarom het werkt: De korte terugtrekking weerspiegelt een zwakke verkoopgolf, waardoor kopers weer controle krijgen.
Waarom het werkt: De kleine bullish candles geven een zwak koopmomentum aan, waardoor verkopers de overhand hebben.
Belangrijkste punt: Dit patroon werkt het beste in trendmarkten en is effectiever wanneer het wordt ondersteund door een groot volume met de laatste bevestigingskaars.
Het Abandoned Baby- patroon is een zeldzame maar zeer betrouwbare omkeringsformatie die zowel bij markthoogtepunten als -bodempunten voorkomt.
Belangrijkste conclusie: Het Abandoned Baby-patroon is bijzonder effectief in volatiele marktomstandigheden. De betrouwbaarheid ervan neemt toe wanneer dit wordt bevestigd door een hoger volume bij de derde candle .
Onderscheid maken tussen de patronen ‘Abandoned Baby’ en ‘Morning Star’.
De Abandoned Baby heeft een duidelijk prijsverschil tussen de Doji en aangrenzende kaarsen, terwijl dit bij de Morning Star vaak niet het geval is.
Hoewel kandelaarpatronen waardevolle inzichten in de prijsontwikkeling bieden, zijn ze niet waterdicht .
Veel handelaren trappen in de valkuil van blindelings vertrouwen op patronen zonder rekening te houden met de marktcontext. In dit hoofdstuk wordt onderzocht waarom patronen falen, hoe u valse signalen kunt filteren en hoe u de nauwkeurigheid kunt verbeteren.
Zelfs de meest bekende candlestickpatronen kunnen mislukken door marktruis, liquiditeitsproblemen of misleidende prijsbewegingen. Hieronder staan de belangrijkste redenen voor het mislukken van patronen:
In plaats van uitsluitend op candlestick-formaties te vertrouwen, zouden traders filters moeten gebruiken om de signaalkwaliteit te verbeteren. Hieronder staan drie belangrijke filtertechnieken:
Laatste tip: vertrouw niet te veel op candlestickpatronen. Succesvol handelen is afhankelijk van een combinatie van prijsactie, indicatoren en risicomanagement .
Hoewel handelaren veelvuldig gebruikmaken van candlestick-patronen, varieert de effectiviteit ervan afhankelijk van de marktomstandigheden en activaklassen.
In plaats van te vertrouwen op anekdotisch bewijs, gaan we datagestuurde inzichten in de succespercentages van candlestick-patronen verkennen.
Verschillende kwantitatieve handelsstudies hebben de historische prestaties van candlestickpatronen op forex-, aandelen- en futuresmarkten geanalyseerd. Hier zijn enkele opvallende bevindingen:
| Kandelaarpatroon | Succespercentage – Bullish Reversal | Succespercentage – Bearish Reversal | Notities |
| Stijgende engulfing | ~63% | ~53% | Effectiever na een neerwaartse trend, vooral met volumebevestiging. |
| Bearish Engulfing | ~59% | ~61% | Werkt beter in markten die in ontwikkeling zijn dan in markten die variëren. |
| Morgenster | ~78% | ~58% | Grote kans op forex wanneer deze zich in de buurt van ondersteuningsniveaus bevindt. |
| Avondster | ~72% | ~65% | Sterker signaal indien bevestigd door RSI of MACD divergentie. |
| Hamer / Omgekeerde hamer | ~60% | ~50% | Vereist bevestiging van de volgende kaars om betrouwbaar te zijn. |
| Verlaten baby | ~80% | ~79% | Eén van de meest betrouwbare omkeerpatronen, maar komt zelden voor. |
Gegevensbron: Studies uit Thomas Bulkowski’s “Encyclopedia of Candlestick Charts” en kwantitatief handelsonderzoek naar forex-prijsactie.
Zelfs bij patronen met een hoge waarschijnlijkheid zijn er bepaalde factoren die de effectiviteit ervan beïnvloeden:
Handelen met kandelaarpatronen is een vaardigheid van onschatbare waarde die elke handelaar kan helpen zijn handelsnauwkeurigheid aanzienlijk te verbeteren. Ze kunnen onschatbare informatie over het marktsentiment bieden en ook dienen als bevestigingstools voor signalen die worden gegenereerd door andere soorten prijsanalyses. Het is belangrijk om de vele beschikbare kandelaarpatronen en de marktpsychologie achter hun vorming te onderzoeken om te profiteren van meer handelsmogelijkheden in de markt.
Meld u aan voor een gratis AvaTrade-demo-account om te leren hoe u kandelaarpatronen op de financiële markten kunt identificeren en nauwkeurig kunt verhandelen zonder enig kapitaal te riskeren.
** Disclaimer – Hoewel er voldoende onderzoek is gedaan om de bovenstaande inhoud samen te stellen, blijft het alleen een informatief en educatief stuk. Geen van de aangeboden inhoud vormt enige vorm van beleggingsadvies.